Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

İlk sivil ve askeri uçağı yapan ilk özel havayolu şirketini kuran ve ilk Rus uçağını düşüren Vecihi Hürkuş'un hayat hikayesi.

17.07.2018 13:09
Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

Vecihi Faham, 6 Ocak 1896 İstanbul'da, gümrük müfettişi Faham Bey ve Zeliha Niyir Hanım'ın ortanca çocukları olarak dünyaya geldi.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

16 yaşındayken eniştesi Kurmay Albay Kemal Bey'in yanında 1912'de Balkan Harbi'ne katıldı. Harbin ardından İstanbul'a dönerek, Beykoz Serviburun esir kampına kumandan olan Vecihi, 1914 yılında İstanbul – Kahire seferinde, Nuri, Sadık ve Fethi Bey'lerin şehit olmalarından çok etkilenerek pilot olmaya karar verdi.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

Ancak yaşı küçük olduğu için Makinist Mektebine gönderildi. Daha sonra 1. Dünya Savaşında, Bağdat cephesine “Uçak makinisti" olarak katıldı.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

Fakat uçak kazasında yaralanarak İstanbula döndü. Bu kaza Vecihi Hürkuş'un pilot olma isteğini körükledi ve Yeşilköy'deki Tayyare okuluna gitti, 1916 senesinde ilk uçuşunu gerçekleştirerek Pilot Astsubay olarak mezun olan Hürkuş, 1917 senesinde Kafkas cephesine atandı.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

Kafkas cephesinde bir uçak düşürerek Türkiye'nin uçak düşüren ilk pilotu oldu.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

Yine aynı cephede bir hava çatışmasında yaralanarak Rus'lara esir düştü.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

Bu arada Vecihi Hürkuş Avrupa'ya gider ve Atlantik Okyanusu'nu geçmesi istenir.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

23 Nisan 1931 senesinde Türkiye'den lisans alamadığı için Çekoslovakya'ya giderek, “Uçabilir lisansı”nı oradan aldı.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

TTC adına bağış toplamak ve halkı havacılık hakkında bilinçlendirmek için uçağını ister, Ancak hayır cevabını alır.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

Milli Savunma Bakanlığı Kayseri'de, Tayyare ve Motor Anonim Şirketi adında bir uçak fabrikası kurmak istedi.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

Fakat “İzin almadan uçtun” gerekçesi ile cezalandırılınca Hürkuş , Hava Kuvvetlerinden istifa eder ve Türk Tayyare Cemiyetine (TTC) katılır.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

Ancak Fransız Aero kulübü'nün baskıları sonucu bu teklif geri çekilir.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

Kısa adı TOMTAŞ olan fabrika, uçak yapımı için Hürkuş ile anlaştı.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

Hürkuş, biri 14 kişilik Junkers G-24, bir diğeri 6 kişilik, tek motorlu Junker F-13 model uçaklarla 1927 senesinde Ankara- Kayseri arasında ulaşım uçuşları yapar. Bu uçuşlar Türkiye'nin ilk hava yolları uçuşları sayılabilir.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

Hürkuş, TOMTAŞ'a Junkers A-35 uçaklarının yakıt deposuna ilave yaparak Ankara – Tahran uçuşunu gerçekleştirmek istediğini söylemiş. Bu sayede üretimi arttırarak yabancı devletlere de uçak satabilme fikrini ortaya koydu.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

Ancak TOMTAŞ kabul etmedi ve 1928 senesinde iflas etti.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

21 Nisan 1932'de Vecihi Hürkuş, ilk Türk Sivil Tayyare Mektebini Kurar ve 2'si kız toplam 12 öğrenci ile 27 Eylül 1932 eğitim ve öğretime başladı.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

1930 Senesinde Vecihi Hürkuş, Kadıköy'de kiraladığı bir keresteci dükkanında, 3 ay gibi bir sürede, ilk Türk sivil uçağı olacak olan Vecihi K-14'ün çalışmalarına başladı ve...

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

Türkiye'ye döndüğünde hem halkı bilinçlendirmek hem de o dönem çalıştığı Türk Hava Kurumu adına bağış toplamak amacıyla “Turneler” gerçekleştirdi.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

Ancak 3 Kasım 1931 senesinde gelen telgrafla Vecihi K-14 uçuştan men edilerek uçması yasaklandı.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

Türk Hava Kurumu başkanı Fuat Bulca Bey'den aldığı bilgi ile Atatürk, “Ya, öyle mi? O halde Türk Kuşu namı ile yeni bir çalışma yolu açın ve Vecihi'den faydalanın!” emrini verdi.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

1937 senesinde Türk Hava Kurumu, Hürkuş'u mühendislik eğitimi alması için Almanya'daki Weimar mühendislik okuluna gönderdi.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

Ayrıca aynı yıl tek kanatlı Vecihi, K-15 ve uçak motoru kullanılarak Vecihi-SK adlı bir deniz botu da yapıldı.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

Türkiye'nin ilk kadın pilotu olan, Bedriye Gökmen bu okuldan mezun oldu.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

Hürkuş, 1939 senesinde diplomasını alır ancak Türkiye'ye döndüğünde, “İki yılda mühendis olunmaz” gerekçesi ile uçak mühendisliği ruhsatını alamadı.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

1933 senesinde Hürkuş, adı Nuri Bey olan Vecihi K-16 uçağını yaptı.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

Nuri Demirağ, uçak yapımı için Hürkuş'a 5000 TL verdi.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

Ancak çoğunluğu üniversite öğrencilerinden oluşan birlik fazla yaşayamadı ve kapandı.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

Bir çok başarıya ve ilk'e imza atan Hürkuş; Kurtuluş Savaşı'nın ilk ve son uçuşunu gerçekleştirmiş ve 3 takdirname alarak “Kırmızı Şeritli İstiklal Madalyası”na layık görüldü.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

Havacılıktan uzun yıllar ayrı kaldıktan sonra 1947'de Kanatlılar Cemiyeti'ni ve yine aynı adla Kanatlılar Dergisi'ni kurdu.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

Ankara'da geçirdiği bir kaza sonucu komaya giren Vecihi Hürkuş, insanların ay'a ayak basmak üzere uçtuğu gün olan 16 Temmuz 1969 senesinde Gülhane Askeri Tıp Akademisi Hastanesinde hayata gözlerini yumdu.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

Türklerin toplandığı Azerbaycan'ın Nargin adasındaki esir kampından Azerbaycanlı Türk'lerin yardımı ile 1 yıllık esaretten sonra, yüzerek kaçtı ve O zamanların başkenti İstanbul'a dönerek, 1920'de Kurtuluş Savaşı'na katıldı.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

Fakat heyette uçak uçurmayı bilen olmadığı için Hürkuş'a, “Biz sana bu lisansı veremeyiz, uçağına güveniyorsan atla, uç, bizi de kurtar” denir.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

26 Kasım 1954'te Hürkuş Havayollarını kurdu. Ancak kazalar, kaçırılmalar ve sabotaj gibi sebeplerden dolayı şirket uçuştan men edildi.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

1951'de beş arkadaşı ile birlikte Türk Kanadı adında havadan zirai ilaçlama yapan bir şirket kurdu. Fakat ortakları ile anlaşamadı ve şirketten ayrıldı.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

Uçağın uçuş sertifikasını alabilmesi için izine ihtiyaç vardır. Bunun için bir heyet toplandı.

Türkiye'nin Uçak Düşüren ilk Pilotu Vecihi Hürkuş'un Hayat Hikayesi

1923 senesinde bir dönem İzmir Seydiköy'de görev yapar ve 1924 yılında Yunanlılardan savaş ganimeti olarak toplanan parçalardan İlk Türk uçağı olan “Vecihi K-6” modelini üretti.

Yorumlar
Yazılan yorumlar hiçbir şekilde Haberler.com’un görüş ve düşüncelerini yansıtmamaktadır. Yorumlar, yazan kişiyi bağlayıcı niteliktedir.
Bu içeriği neredepaylaşmak istiyorsunuz?
Şu an buradasınız: Türkiye'nin en kapsamlı haber portalı: Haberler.com
Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız.

[Kullanım Şartları] - [Hata Bildir] 07 Haziran 2020 Pazar 13:37:17