EDEBİYATIN DEV ÇINARINI KAYBETTİK

15 Ekim 2008 Çarşamba
1
Edebiyatın Dev Çınarını Kaybettik
Türk edebiyatının büyük ustası Fazıl Hüsnü Dağlarca 94 yaşında hayata veda etti.
2
Edebiyatın Dev Çınarını Kaybettik
Bütün yaşamını şiire adayan, kendisini anlatmak için başka hiçbir edebiyat türünü düşünmeyen Fazıl Hüsnü Dağlarca, diğer edebiyatçıların farklı türlerde yapmayı seçtikleri çalışmaları hep şiirde denedi. Düş gücüyle kendine özgü alegoriler, semboller yaratan, tasarılar ortaya atan ozanın ayağı hep yurdunun, insanlığın yaşadığı ortamın toprağında oldu.
3
Edebiyatın Dev Çınarını Kaybettik
Tam doğum tarihi 26 Ağustos 1914 olan ozanın gerçek adı Mehmet Fazıl Dağlarca'dır. Süvari Yarbayı Hasan Hüsnü Bey'in oğlu olan Dağlarca ilk ve orta öğrenimini Anadolu'nun çeşitli yerlerinde tamamladı. Kuleli Askeri Lisesini (1933) ve Harp Okulunu (1935) bitirdi. II. Dünya Savaşı yıllarında bölük komutanı olarak Trakya'da görev yaptı.
4
Edebiyatın Dev Çınarını Kaybettik
1950'de, 15 yıllık askeri görevden sonra emekli olarak Basın Yayın ve Turizm Genel Müdürlüğü'nde ve Çalışma Bakanlığı'nda çalıştı. Emekliye ayrıldıktan sonra İstanbul'da “Kitap Kitabevi”ni kurdu. 1960-64 arasında, 43 sayı devam edecek Türkçe adında bir dergi çıkardı. 1970'te, kurduğu yayınevini kapattı.
5
Edebiyatın Dev Çınarını Kaybettik
Dağlarca'nın edebiyata olan ilgisi çok genç yaşlarda başladı; henüz 13 yaşındayken Yeni Adana gazetesinin öğrenciler arasında açtığı öykü yarışmasında birinci oldu. İlk şiiri olan “Yavaşlayan Ölüm”, 1933'te İstanbul dergisinde çıktı. Edebiyat dünyasında adını duyurması 1934'te, Harp Okulu öğrencisiyken Varlık'ta yayımladığı şiirlerle oldu. Şiirlerini Yücel, İnkılâpçı Gençlik, Türk Dili, Yeditepe, Çağrı, Ataç, Yön gibi dergilerde yayımladı.
6
Edebiyatın Dev Çınarını Kaybettik
1960'lardan sonraki şiirlerinde ülkede yaşanan toplumsal değişime paralel olarak Dağlarca iç ve dış sorunlara daha duyarlı, ulusal çıkarlara sahip çıkma bilincinin geliştirildiği, sömürüye ve ezilen halkların mücadelesine yakınlık duyan ve emperyalist baskıya karşı çıkan şiirler kaleme aldı. Dayak (1965), Pulsuz Dilekçe (1965), adlı şiirlerinde sömürüye karşı savaş çağrısında bulunurken, Dev Yürümeden Önce adlı alegorik şiirinde emperyalist baskıya karşı çıktı.
7
Edebiyatın Dev Çınarını Kaybettik
Dağlarca'nın en özel yanlarından biri Cumhuriyet'i izleyen yıllarda, çok özlenmiş olan destan şiirini yaratması, Mustafa Kemal'i eylemi içinde şiirleştirmesi oldu. Ozan, bir toplumu ulus yapan bütün acıların yasıyla zaferlerin sevincini şiirlerinde işledi.
8
Edebiyatın Dev Çınarını Kaybettik
Dağlarca'nın bir başka özelliği de şiirlerinde çocukları en çok barındıran ozan olmasıdır. Dağlarca'nın, “Çocuklarda” dizisi kapsamında yayımlanan 20'nin üzerinde kitabı bulunuyor. Dizinin ilk kitabı Açıl Susam Açıl 1967'de yayımlandı ve yazar o günden sonra çocuk kitapları yazmaya hep devam etti.
9
Edebiyatın Dev Çınarını Kaybettik
Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının en verimli şairlerinden biri olan Dağlarca'nın bir özelliği de bütün edebi yaşamını sadece şiire adamasıdır. Kendisini anlatmak için başka hiçbir türü denememiş, şiir dışında bir yol düşünmemiştir. Dağlarca'nın şiirleri bugüne dek pek çok dile çevrildi, birçok ödül kazandı.
10
Edebiyatın Dev Çınarını Kaybettik
2007'de Yapı Kredi Yayınları tarafından Dağlarca'nın toplu eserlerini yayımlama çalışmaları başlatıldı. 2007-08'de daha önceden kitaplaşmamış şiirlerini içeren Orada Karanlık Olurum, Arkası Siz, Genç ve İçeri Sait Faik yayımlandı, Dağlarca'nın seçme şiirlerini içeren Dört Kanatlı Kuş'un yeni basımı yapıldı, ayrıca “Dağlarca Çocuklarda” dizisinde Ozanın çocuklar için yazdığı kitapların 16'sı yayımlandı.
11
Edebiyatın Dev Çınarını Kaybettik
Dağlarca'nın yapıtlarından bazıları şunlardır: Havaya Çizilen Dünya, 1935; Çocuk ve Allah, 1940; Daha, 1943; Çakırın Destanı, 1945; Taş Devri, 1945; Üç Şehitler Destanı, 1949; Toprak Ana, 1950; Sivas'lı Karınca, 1951; İstanbul Fetih Destanı, 1953; Anıtkabir, 1953; Asu, 1955; Delice Böcek, 1957; Batı Acısı, 1958; Mevlana'da Olmak: Gezi, 1958; Özgürlük Alanı, 1960; Hoo'lar, 1960; Cezayir Türküsü, 1961; Çanakkale Destanı, 1965; Vietnam Savaşımız, 1966; Haydi, 1968;
12
Edebiyatın Dev Çınarını Kaybettik
Çanakkale Destanı, 1965; Vietnam Savaşımız, 1966; Haydi, 1968; 19 Mayıs Destanı, 1969; Hiroşima, 1970; Malazgirt Ululaması: 26 Ağustos 1071-1971, 1971; Bağımsızlık Savaşı, 1973; Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 1973; Horoz, 1977; Çukurova Koçaklaması, 1979; Nötron Bombası, 1981; Yunus Emre'de Olmak, 1981; Çıplak, 1981; Dildeki Bilgisayar, 1992; O'1923/Tapınağa Asılmış Gövdeler, 1998;
13
Edebiyatın Dev Çınarını Kaybettik
Seviştilerken, 1999; İmin Yürüyüşü/Biçimlerle Soyunmak, 1999; Ötekinde Olmak (Oralarda/İkisi) 2000; Dün Geceki/En Sevmek (Şeyh Galib'e Çiçekler), 2000; İçimdeki Şiir Hayvanı, 2007.
14
Edebiyatın Dev Çınarını Kaybettik
Büyük şairin vasiyeti: Evimi müze yapın Şair Fazıl Hüsnü Dağlarca, bu yılın ilk aylarında yaptığı bir röportajda ölümünden sonra Kadıköy'de yaşadığı evin müze haline getirilmesini vasiyet etmişti. Evini Kadıköy Belediyesi'ne bağışlayan Dağlarca, Mühürdar Caddesi'ndeki evinde kendisini ziyaret eden Kadıköy Belediye Başkanı Selami Öztürk'e, evinin müzeye dönüştürülmesi için vasiyette bulunmuştu