Bizi Takip Edin!
Haberler.com Facebook Sayfası
Haberler.com Twitter Sayfası
Haberler.com Instagram Sayfası

Dersim İsyanı

30.07.2010 12:12
Dersim İsyanı

Fırat, Şeytan köprüsü denen mevkide dört metreye kadar daralır. Derinliği de deniz gibidir. 17 metre olur. Burada bir köprü yapmışlar, Köprünün başında bir karakol, Karakolda da 33 askerimiz var. Köprüye Dersimliler bir baskın düzenliyor. Baskında karakol yakılıyor ve 33 askerimizde şehit ediliyor. İşte bu olay Dersim isyanının başlamasıdır. Atatürk olayla ilgileniyor ve ilgililere kesin talimat veriyor. “bu meseleyi kökünden hallediniz” diye.

Dersim İsyanı

1937'de 20 Martı 21 Mart'a bağlayan gece Harçik Köprüsü'nün ateşe verilmesiyle isyan başladı. Bu tarih aynı zamanda Kürtler için anlamlıydı. Çünkü 21 Mart Newroz'du. Yıkılan bu köprü aslında Dersim'in devletle arasındaki köprüyü de yıkıyordu. Kahnut bucağı ile irtibatı sağlayan telefon hattı kesildi. Ve askeri birlik basıldı. Tüm askerler öldürüldü. Bu devletin ıslahat planını bir anda kanlı bir operasyona dönüştüren adım olmuştu.

Dersim İsyanı

Yalnız hava taarruzunu düzenleyecek birliğin sorumluluğu Atatürk'ün manevi kızı Sabiha Gökçen'e verildi. Atatürk önce bu duruma itiraz etti. 'Eğer bir aksilik olur da bu adamların eline geçersen sana çok fena muamele ederler. Sen gitme' dedi. Ama Gökçen kararlı bir biçimde gitmek istediğini, ne olursa olsun sağ olarak ellerine geçmeyeceğini söyledi.

Dersim İsyanı

Yalnız hava taarruzunu düzenleyecek birliğin sorumluluğu Atatürk'ün manevi kızı Sabiha Gökçen'e verildi. Atatürk önce bu duruma itiraz etti. 'Eğer bir aksilik olur da bu adamların eline geçersen sana çok fena muamele ederler. Sen gitme' dedi. Ama Gökçen kararlı bir biçimde gitmek istediğini, ne olursa olsun sağ olarak ellerine geçmeyeceğini söyledi.

Dersim İsyanı

Eskişehir Tayyare Alayı'na bağlı bölükten 3 uçakla beraber Dersim harekatına katıldı. 3 Mayıs 1937'de hava harekatı başladı. Dersim'in üzerine bomba yağıyordu. Saldırı giderek inisiyatifi kaybeden askeri birliklerin toparlanmasını sağladı. Aşiretler büyük bozguna uğradılar. Seyit Rıza'nın da bulunduğu Laçinan Deresi ve çevresi yoğun olarak bombalandı. Rıza'nın çok sayıda adamı ve akrabası yaşamını kaybetti

Dersim İsyanı

SEYİT RIZA KİMDİR:Seyit Rıza (Seyid Rıza ya da Pir Sey Rıza) (d. 1863 (Doğum tarihi kesin olarak bilinmemektedir) Tunceli'nin Lirtik köyünde - ö. 18 Kasım 1938 Elazığ), Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk dönemlerinde Dersim İsyanı'nın liderlerinden olduğu ileri sürülerek idam edilen Alevi-Zaza aşiret lideri. 1863'te Dersim'in Lirtik köyünde Şeyh Hesenan (Şixhesenu) aşiretinin Yukarı Abbasan kolundan Seyit İbrahim'in oğlu olarak doğdu.

Dersim İsyanı

Dersim 1937-38 olaylarındaki kanlı çatışmalardan sonra barış görüşmeleri yapmak üzere Erzincan'a çağrılmıştır, kimi kaynaklara göre ise daha fazla kan dökülmemesi için kendisi gidip teslim olmuştur. Ancak 5 Eylül 1937'de orada (72 Dersimli ile birlikte) tutuklanmıştır. 5-13 Eylül 1937'de Elazığ'a (dönemin söylemi ile Elaziz) götürülüp askeri mahkemede yargılanarak idama mahkum edildi.

Dersim İsyanı

O dönemdeki yasaların 75 yaşını geçkin kişilerin idamına izin vermemesinden ötürü yaşı küçültülen Rıza, oğlu Resik Hüseyin, Şehanlı Aşiret reisi Seyd Hüsen, Yusufan Aşiret reisi Kamer'in oğlu Fındık, Demanan Aşiret reisi Cebrail'in oğlu Hasan, Kureyşan Aşiret reisi Ulkiye'nin oğlu Hasan ve Mirza Ali'nin oğlu Ali ile birlikte idam edildi.

Dersim İsyanı

İdamdan önce Seyit Rıza'ya son sözü sorulur 'Kırk liram ve saatim var bunları oğluma verisiniz' der.Oğlunu da asacaz cevabını alır.O zaman beni önce asın der Seyit Rıza ama bunu kabul görmezler ve Seyit Rıza'nın 17 yaşındaki oğlunu gözleri önünde asarlar.

Dersim İsyanı

Dersim İsyanı ya da Dersim Katliamı olarak anılan olaylar, şu anki adıyla Tunceli ili'nde 1937 yılında merkezi hükümetle Dersim aşiretleri arasındaki anlaşmazlıklar sonucu yaşanan acı olayların genel adıdır.

Dersim İsyanı

Tunceli'de, her yıl geleneksel olarak düzenlenen, Munzur Kültür ve Doğa Festivali'nin 10'uncusu bugün başladı. Konserler, tiyatro gösterileri, panel ve gezi etkinliklerinin yapılacağı festivalin açılışı, Dersim İsyanı'nın lideri Seyit Rıza'nın adını taşıyan park ve heykelin Kışla Meydanı'ndaki açılışıyla başladı.

Abone Ol
Google'da Takip Et
Paylaş
Facebook'ta Paylaş! Twitter'da Paylaş! Whatsapp'da Paylaş!
Yorumlar
Yazılan yorumlar hiçbir şekilde Haberler.com’un görüş ve düşüncelerini yansıtmamaktadır. Yorumlar, yazan kişiyi bağlayıcı niteliktedir.
Bu içeriği neredepaylaşmak istiyorsunuz?
Şu an buradasınız: Türkiye'nin en kapsamlı haber portalı: Haberler.com
Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız.

[Kullanım Şartları] - [Hata Bildir] 03 Nisan 2020 Cuma 08:44:22