Cumhuriyet'in 96. yılı tüm yurtta coşkuyla kutlanıyor! İşte o kareler

Türkiye'de "Egemenlik kayıtsız, şartsız milletindir." kuralını devlet yönetimine yerleştiren ve demokrasiyi taçlandıran cumhuriyetin ilanı, 96.yılında tüm yurtta coşkuyla kutlanıyor.

29.10.2019 11:18
Cumhuriyet'in 96. yılı tüm yurtta coşkuyla kutlanıyor! İşte o kareler

Milli Mücadele'nin zaferle sonuçlanmasının ardından, Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk, yeni Türk devletinin yüzünü çağdaşlaşma ve demokrasiye çevirdi.

Cumhuriyet'in 96. yılı tüm yurtta coşkuyla kutlanıyor! İşte o kareler

Ankara'nın, Türkiye devletinin hükümet merkezi olmasının ardından, mevcut rejimin isminin de bütün açıklığıyla konulması, yeni devletin başkanının da seçilmesi gerekiyordu. O güne kadar devlet başkanlığı görevi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı olarak Atatürk tarafından yürütülmüştü.

Cumhuriyet'in 96. yılı tüm yurtta coşkuyla kutlanıyor! İşte o kareler

Bazı yabancı ülkeler de Lozan Antlaşması'nın onayı için Türkiye'deki yeni devlet rejiminin daha açık şekilde belirlenmesini istiyorlardı. Bu sıralarda, İcra Vekilleri Heyeti'nin istifası ve Meclisin güvenini kazanacak bir kabine listesinin oluşturulamaması da bu soruna acil çözüm gerektirdi.

Cumhuriyet'in 96. yılı tüm yurtta coşkuyla kutlanıyor! İşte o kareler

25 Ekim 1923'te ise hükümetin istifasıyla bir bunalım ortaya çıktı. Bu olay Atatürk'e, cumhuriyeti ilan etmek için beklediği fırsatı verdi. 28 Ekim 1923 akşamına kadar hükümetin kurulamaması üzerine Mustafa Kemal Paşa, Çankaya Köşkü'nde arkadaşlarına "Yarın cumhuriyeti ilan edeceğiz." diyerek fikrini açıkladı.

Cumhuriyet'in 96. yılı tüm yurtta coşkuyla kutlanıyor! İşte o kareler

Atatürk o gece, İsmet İnönü ile 1921 Anayasası'nın bazı maddelerini değiştiren kanun tasarısını da hazırladı.

Cumhuriyet'in 96. yılı tüm yurtta coşkuyla kutlanıyor! İşte o kareler

29 Ekim 1923'te, parti grubunda görüşe sunulan tasarıda yer alan bazı hükümler şunlardı:

Cumhuriyet'in 96. yılı tüm yurtta coşkuyla kutlanıyor! İşte o kareler

"Türkiye Devleti'nin hükümet şekli cumhuriyettir."

Cumhuriyet'in 96. yılı tüm yurtta coşkuyla kutlanıyor! İşte o kareler

"Türkiye Devleti, yönetim birimlerini Bakanlar Kurulu aracılığıyla yönetir."

Cumhuriyet'in 96. yılı tüm yurtta coşkuyla kutlanıyor! İşte o kareler

"Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından, kendi üyeleri arasından bir seçim dönemi için seçilir."

Cumhuriyet'in 96. yılı tüm yurtta coşkuyla kutlanıyor! İşte o kareler

"Cumhurbaşkanı, devletin başkanıdır. Bu sıfatla gerekli gördükçe, Meclis ve Bakanlar Kuruluna başkanlık eder."

Cumhuriyet'in 96. yılı tüm yurtta coşkuyla kutlanıyor! İşte o kareler

Aynı gün Mecliste görüşülen tasarı, yapılan konuşmalardan sonra saat 20.30'da oturuma katılan 158 üyenin tamamının oyuyla kabul edildi. Cumhuriyetin ilanı "Yaşasın cumhuriyet" sesleri ve alkışlarla karşılandı. Tartışmalara son verildi.

Cumhuriyet'in 96. yılı tüm yurtta coşkuyla kutlanıyor! İşte o kareler

Bundan sonra cumhurbaşkanlığı seçimine geçildi. Yapılan gizli oylamada, 158 milletvekilinin tamamının oyunu alan Mustafa Kemal Atatürk, TBMM tarafından yeni Türk devletinin ilk cumhurbaşkanı seçildi. Bunun üzerine kürsüye gelen Mustafa Kemal, konuşmasını "Türkiye Cumhuriyeti mesut, başarılı ve muzaffer olacaktır." sözüyle tamamladı.

Cumhuriyet'in 96. yılı tüm yurtta coşkuyla kutlanıyor! İşte o kareler

Böylece devletin adı ve rejimiyle ilgili tartışmalara son verildi ve devlet başkanlığı konusu çözüme kavuştu. Hükümetin kurulma şekli yeniden düzenlendi. Buna göre; Cumhurbaşkanı başbakanı atayacak, başbakan da bakanlarını seçip cumhurbaşkanının onayına sunacaktı. Bu uygulamayla, Meclis Hükümeti Sistemi yerine, parlamenter rejime geçilmiş oldu. İlk hükümeti kurmakla İsmet İnönü görevlendirilirken, Fethi Okyar da TBMM Başkanlığı'na seçildi.

Cumhuriyet'in 96. yılı tüm yurtta coşkuyla kutlanıyor! İşte o kareler

Türk halkı, 29 Ekim gecesi ve 30 Ekim günü cumhuriyetin ilanını kutladı. 26 Ekim 1924'te yayımlanan kararname ile cumhuriyetin ilanının 101 pare top atışı ve düzenlenecek etkinliklerle kutlanmasına karar verildi. Karar doğrultusunda, 29 Ekim 1924'teki etkinlikler, kutlamaların başlangıcı oldu.

Cumhuriyet'in 96. yılı tüm yurtta coşkuyla kutlanıyor! İşte o kareler

Hariciye Vekaleti, 2 Şubat 1925'te bir kanun teklifiyle 29 Ekim'in bayram olmasını önerdi. Teklif, Meclis Anayasa Komisyonu tarafından incelendi ve 18 Nisan'da karara bağlandı. TBMM'de teklifin 19 Nisan'da kabul edilmesiyle 29 Ekim, 1925 yılından bu yana ''Milli Bayram'' olarak kutlanmaya başlandı.

Yorumlar
Yazılan yorumlar hiçbir şekilde Haberler.com’un görüş ve düşüncelerini yansıtmamaktadır. Yorumlar, yazan kişiyi bağlayıcı niteliktedir.
Bu içeriği neredepaylaşmak istiyorsunuz?
Şu an buradasınız: Türkiye'nin en kapsamlı haber portalı: Haberler.com
Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız.

[Kullanım Şartları] - [Hata Bildir] 11 Ağustos 2020 Salı 04:41:09